Obowiązująca w polskim prawie zasada domniemania ojcostwa sprawia, że dziecko urodzone w trakcie małżeństwa lub 300 dni po jego ustaniu bądź unieważnieniu, jest uznawane za dziecko męża matki. Jeśli noszą oni lub nosili różne nazwiska, dziecko będzie nosić nazwisko, które rodzice wskazali w zgodnych oświadczeniach. Jeśli nie dojdzie do porozumienia nazwisko dziecko składać się będzie z nazwisko matki i dołączonego do niego nazwiska ojca. Co jednak w sytuacji, gdy dziecko pochodzi z związku nieformalnego? Jakie nazwisko nosi dziecko urodzone poza małżeństwem?
Nazwisko dziecka pozamałżeńskiego uznanego przez ojca
Problem nazwiska dziecka, które urodziło się w związku nieformalnym, ale ojcostwo zostało ustalone przez uznanie, został rozstrzygnięty przez ustawodawcę w art. 89 § 1 KRO. Zgodnie z jego treścią, dziecko nosi wówczas nazwisko wskazane w zgodnych oświadczeniach rodziców, które są składane jednocześnie z oświadczeniami koniecznymi do uznania ojcostwa. Może być to zarówno nazwisko matki lub ojca, bądź też nazwisko utworzone przez połączenie ich nazwisk.
Jeśli rodzice nie złożą zgodnego oświadczenia w sprawie nazwiska dziecka, którego ojcostwo zostało ustalone przez uznanie, wówczas będzie ono nosiło połączone nazwiska matki z nazwiskiem ojca.
Nazwisko dziecka a sądowe ustalenie ojcostwa
W razie ustalania ojcostwa przez sąd, nazwisko zostaje nadane dziecku przez sąd w wyroku ustalającym ojcostwo. Wynika to z zasady integralności wyroku ustalającego ojcostwo – sąd orzeka bowiem o wszystkich kwestiach związanych ze stanem cywilnym dziecka.
Rodzice mogą złożyć zgodne oświadczenie o wyborze nazwiska, przy czym przyjmuje się, że powinno to nastąpić w toku procesu, aż do chwili zamknięcia rozprawy. Wola rodziców jest w tym wypadku wiążąca dla sądu. Jeśli zaś rodzice oświadczenia takiego nie złożą, bo np. nie osiągnęli porozumienia, wówczas sąd nadaje dziecku nazwisko, a będzie ono stanowiło nazwisko składające się z nazwiska matki z nazwiskiem ojca. Sąd stosuje zatem analogiczne zasady jak w przypadku uznania dziecka.
👀 Dowiedz się więcej 👉👉 Zmiana nazwiska dziecka na nazwisko ojczyma a alimenty 👧💰
Co w razie braku uznania ojcostwa dziecka lub ustalenia ojcostwa?
Nierzadko spotykanymi sytuacjami są takie, w których ojcostwo nie zostało ustalone ani nie doszło do uznania dziecka. W takim wypadku dziecko nosi nazwisko matki. Należy podkreślić, że zgodnie z poglądami przedstawianymi w doktrynie, chodzi tu o nazwisko, które matka nosiła w chwili narodzin dziecka.
W akcie urodzenia dziecka, którego ojciec nie jest znany, umieszcza się jako imię ojca imię wskazane przez osobę, która zgłasza urodzenia dziecka, a jeśli imienia takiego nie podała – imię wybrane przez kierownika urzędu stanu cywilnego. Jako nazwisko ojca i nazwisko rodowe umieszcza się zaś nazwisko matki z chwili urodzenia dziecka, jednocześnie dodając stosowną adnotację.
🧐 Dowiedz się więcej 👉👉 Zmiana nazwiska dziecka, gdy ojciec ma ograniczone prawa
Jak przebiega i czym jest uznanie dziecka?
Uznanie ojcostwa to formalne oświadczenie mężczyzny, że jest ojcem dziecka. Musi ono zostać potwierdzone przez matkę. W myśl art. 73 KRO, oświadczenie to mężczyzna może złożyć przed:
- kierownikiem urzędu stanu cywilnego;
- sądem opiekuńczym;
- polskim konsulem lub osobą wyznaczoną do wykonywania tej funkcji;
- notariuszem, wójtem, burmistrzem, prezydentem miasta, starostą, marszałkiem województwa, sekretarzem powiatu lub gminy.
Potwierdzenie przez matkę ojcostwa mężczyzny może nastąpić jednocześnie ze złożeniem przez niego stosownego oświadczenia lub w ciągu 3 miesięcy od tego dnia.
Marlena Słupińska-Strysik
Jak ustalić ojcostwo przed sądem?
Ustalenie ojcostwa to formalny proces, którego celem jest potwierdzenie lub zaprzeczenie pokrewieństwa pomiędzy mężczyzną, a dzieckiem. Zgodnie z art. 84 KRO, z powództwem o ustalenie ojcostwa może wystąpić:
- dziecko;
- matka dziecka;
- domniemany ojciec;
- prokurator, jeżeli wymaga tego dobro dziecka lub ochrona interesu społecznego.
Skutkiem sądowego ustalenia ojcostwa jest przede wszystkim powstanie praw i obowiązków po stronie ojca.
Podsumowanie – Jakie nazwisko dziecka w przypadku narodzin dziecka bez ślubu rodziców?
✔️ Jeżeli ojcostwo zostało ustalone przez uznanie, dziecko nosi nazwisko wskazane w zgodnych oświadczeniach rodziców, składanych jednocześnie z oświadczeniami koniecznymi do uznania ojcostwa. Rodzice mogą wskazać nazwisko jednego z nich albo nazwisko utworzone przez połączenie nazwiska matki z nazwiskiem ojca dziecka.
✔️ Jeżeli rodzice nie złożyli zgodnych oświadczeń w sprawie nazwiska dziecka, nosi ono nazwisko składające się z nazwiska matki i dołączonego do niego nazwiska ojca.
✔️ W razie sądowego ustalenia ojcostwa sąd nadaje dziecku nazwisko w wyroku ustalającym ojcostwo.
✔️ Jeżeli dziecko ukończyło trzynaście lat, do zmiany nazwiska jest potrzebna jego zgoda.
✔️ Jeżeli ojcostwa nie ustalono, dziecko nosi nazwisko matki.
✔️ Dziecku nieznanych rodziców nazwisko nadaje sąd opiekuńczy.
✔️ Jeżeli potrzebujesz pomocy doświadczonego adwokata w sprawie dotyczącej pochodzenia dziecka, zapraszamy do kontaktu z naszą Kancelarią. Posiadamy oddziały w:
- 📍 Poznaniu,
- 📍 Wolsztynie,
- 📍 Świeciu,
- 📍 Nowym Tomyślu.
Źródło:
- https://lexlege.pl/krio/art-84/
- https://lexlege.pl/krio/art-73/
- https://arslege.pl/nazwisko-dziecka-ktorego-ojcostwo-zostalo-ustalone-przez-uznanie/k2/a517/
Adwokat w Poznaniu. Specjalistka od spraw rodzinnych i spadkowych.Posiada bogatą praktykę w sprawach o rozwód, podział majątku, kontakty z dziećmi, władzę rodzicielską i opiekę nad dziećmi. Specjalizuje się zwłaszcza w trudnych rozwodach – gdy w grę wchodzi podział majątku firmowego, walka o winę lub o dzieci.
Ukończyła studia prawnicze na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, a także podyplomowe studia z zakresu rachunkowości na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu. Następnie ukończyła aplikację radcowską i zdała egzamin radcowski. Wykonywała zawód radcy
prawnego. Obecnie wykonuje zawód adwokata. Prowadzi praktykę adwokacką w Poznaniu, Wolsztynie oraz w Świeciu. W trudnych sprawach o rozwód oraz o podział majątku wspólnego reprezentuje klientów w całej Polsce.
Autorka licznych publikacji z zakresu prawa rodzinnego i cywilnego.
